Energiearmoede onder huurders: cijfers en hulpmiddelen
Stel je voor: het is winter, het is koud buiten, maar je durft de verwarming maar een uurtje aan te zetten. Want je bent bang voor de rekening.
Dit is de harde realiteit voor steeds meer huurders in Nederland. We hebben het dan over energiearmoede.
Een moeilijk woord voor een simpel en pijnlijk probleem: je kunt je huis niet comfortabel warm steken of je hebt geldzorgen door je energierekening. In dit artikel praten we erover. We laten de cijfers zien en geven je handige hulpmiddelen. Want je hoeft dit niet alleen op te lossen.
Wat is energiearmoede eigenlijk?
Energiearmoede betekent dat je zo weinig geld hebt dat je moeite hebt om je huis te verwarmen, te koken of te douchen. Het is niet alleen een geldkwestie.
Het heeft ook te maken met het huis waarin je woont. Huurders zitten vaak in huizen die slecht geïsoleerd zijn. Denk aan oude ramen zonder dubbel glas of een dak zonder isolatie.
Als huurder kun je vaak niet zomaar de boel verbouwen. Je verhuurder moet dat doen.
En als die dat niet doet, blijf je in de kou zitten of betaal je te veel. Het gaat dus om drie dingen: je inkomen, je energierekening en de kwaliteit van je huis. Als die drie niet matchen, kom je in de problemen.
De cijfers liegen niet
Het is geen klein probleem. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft ongeveer 1 op de 10 huishoudens in Nederland moeite om de energierekening te betalen.
Bij huurders ligt dat aantal hoger. Waarom? Omdat huurders gemiddeld een lager inkomen hebben dan mensen die een huis kopen.
Bovendien wonen huurders vaak in oudere woningen die minder energiezuinig zijn. Een specifieke groep die het zwaar heeft, zijn de zogenaamde 'middeninkomens'. Dit zijn mensen die net te veel verdienen voor sociale huur, maar te weinig voor een koophuis. Zij vallen vaak tussen de wal en het schip.
Ze hebben geen recht op extra toeslagen, maar kunnen de vrije markt huurprijzen ook amper betalen.
Het effect op je gezondheid
Zeker in de grote steden is dit een groeiend probleem. De cijfers zijn misschien droog, maar de gevolgen zijn dat niet. Onderzoek toont aan dat koude woningen leiden tot meer gezondheidsklachten.
Denk aan verkoudheid, astma en stress. Kinderen die in een koud huis opgroeien, doen het op school slechter.
Het is dus meer dan alleen een portemonnee-kwestie. Het raakt je hele leven.
Waarom huurders extra kwetsbaar zijn
Als huurder heb je vaak minder te zeggen over je huis. Je kunt niet zomaar zonnepanelen leggen of de spouwmuur isoleren.
Dat moet de verhuurder doen. Helaas zijn niet alle verhuurders even enthousiast om te investeren in energiebesparing. Ze denken soms: waarom zou ik geld uitgeven als de huurder de energierekening betaalt?
Gelukkig zijn er regels. De verhuurder moet het huis verhuren in een goede staat.
Dat betekent dat het huis leefbaar moet zijn. Maar wat 'leefbaar' is, is soms vaag. Hier ontstaat vaak discussie.
Hulpmiddelen: wat kun je zelf doen?
Je hoeft je niet machtig te voelen. Er zijn genoeg dingen die je kunt doen, ook als je huurt.
Gratis tips voor directe besparing
We splitsen het op in gratis tips en professionele hulp. Je hoeft geen geld uit te geven om te besparen.
Let eens op deze dingen:
- De thermostaat: Zet hem een graad lager. Dat scheelt al snel 5 procent op je rekening.
- Radiatorfolie: Dit is een goedkope oplossing achter je radiator. Het zorgt dat de warmte niet in de muur verdwijnt, maar de kamer in gaat.
- Tochtstrips: Plak ze onder je deur of bij ramen. Koude lucht die naar binnen waait, maakt je huis snel koud.
- Douche-timer: Korter douchen is de makkelijkste manier om gas te besparen.
Professionele hulp en regelingen
Doe een muziekje aan van drie minuten en je bent klaar.
Gelukkig hoef je het niet alleen te doen. Er zijn instanties die je kunnen helpen. Vrijwilligers van een energiecoach komen bij je langs.
Energiecoach
Ze kijken waar je energie verliest en geven tips. Dit is vaak gratis.
In veel gemeentes kun je deze coach aanvragen via de gemeente of een lokale energiecoöperatie.
Gemeentelijke regelingen
Elke gemeente heeft een potje voor mensen die geldzorgen hebben. Dit heet de ‘Minimaregeling’. Je kunt hier soms geld krijgen voor kleine energiebesparende maatregelen, zoals een nieuwe deurmat of ledlampen.
Ook kun je soms een voorschot krijgen om hoge rekeningen te betalen. Bel altijd even met het sociaal loket van je gemeente.
De Energiebespaarlening
Zij weten wat er mogelijk is. Deze lening is er voor mensen die willen investeren in hun huis.
Als je huurt, is dit ingewikkeld, maar niet onmogelijk. Sommige verhuurders staan toe dat je zelf je woning isoleert. Overleg hierover. Als je verhuurder akkoord gaat, kun je soms via de Energiebespaarlening geld lenen tegen een lage rente.
Praten met je verhuurder
De meest effectieve stap is vaak het gesprek aangaan. Veel huurders zijn bang om te klagen, uit angst voor huurverhoging of problemen. Begrijpelijk, maar je hebt rechten.
Verzamel eerst bewijs. Maak foto’s van tochtplekken of vochtplekken. Check je energierekening.
Als je kunt aantonen dat het huis enorm energieverslindend is, heb je een sterkere positie. Je kunt je verhuurder vragen om isolerende maatregelen te nemen. Doe dit schriftelijk.
Als de verhuurder niet reageert, kun je hulp zoeken bij de Huurcommissie. Dit is een onafhankelijke instantie die geschillen tussen huurders en verhuurders beslist. Zij kunnen bepalen dat de huur omlaag moet als het huis niet voldoet.
De rol van de overheid
Er is ook een groter verhaal. De overheid probeert energiearmoede aan te pakken via de Wet betaalbaarheid huur.
Deze wet zorgt ervoor dat de huurprijs beter past bij de kwaliteit van de woning.
Als een huis slecht is, mag de verhuurder niet de hoofdprijs vragen. Daarnaast zijn er diverse subsidieregelingen voor huurders bij verduurzaming beschikbaar. De Tegemoetkoming Energiekosten (TEK) was een regeling voor middeninkomens, maar deze loopt af.
Het is belangrijk om te weten dat regelingen veranderen. Houd de website van de Rijksoverheid in de gaten voor nieuwe subsidies.
Stap voor stap beter
Energiearmoede is een complex probleem, maar het is niet onoplosbaar. De combinatie van slimme zelfmaatregelen, hulp vanuit de gemeente en een goed gesprek met je verhuurder kan veel veranderen.
Voel je niet schuldig als je het moeilijk hebt. Het is niet jouw schuld dat gas duur is of dat je huis koud is.
Gebruik de hulpmiddelen die er zijn. Begin klein, met een radiatorfolie of een telefoontje naar de gemeente. Elke stap telt. Zo werk je toe naar een warmer huis en een rustiger hoofd.